الشيخ محمد الصادقي الطهراني
206
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
بنابراين صرف اينكه فلانى از طلاب علوم دينيه است شايستگى گرفتن سهم امام را ندارد بلكه بايد هم اكنون و يا در آينده نقش مؤثرى در تبليغات شايستهى اسلامى داشته باشد ، و نه تبليغ براى شخص فلان و به همان ، مگر در صورتى كه تبليغ اسلام باشد زيرا اين فلان و به همان بزرگوار نقش شايستهاى در تبليغ اسلام دارند . مسألهى 466 - در سه بخش دوم خمس هم برحسب آيهى شريفه « يتيمان و تهيدستان و در راه ماندگان » موارد سهگانهى اين تقسيم مىباشند ، و ظاهراً در يتيمان تهى دستى شرط نيست ، گرچه بهيتيم پودار هم نمىتوان از اين سهم داد بلكه مقصود يتيم ميانهحال است كه با گرفتن بخشى از اين سهم هم حالت روحيش بهتر مىگردد و هم زندگيش بهبودى بهترى مىيابد ، و يتيم پولدار با پدرتر از پدر دار بىپول است ، و سپس « ابنالسبيل » كه در راه ماندگان ، و اينجا مقصود از راه ، راه خداست چه در سفر باشد يا در وطن كه راهى خداپسند اختيار كرده و بههمين جهت هم از راه تأمين كلى معاشش اكنون وامانده است ، كه اگر بهراه تحصيل معاش مىرفت چه بسا گذشته از خودكفايى ، بهديگران هم مىتوانست كمك كند ، و روى اين اصل دانشجويان علوم اسلامى كه بهحق براى دريافت اسلام جديت و مجاهدت مىكنند اينها از بهترين نمونههاى « ابنالسبيل » اند و نيز هر شخص شايستهاى كه قدم در راه خدا گذاشته و بدينجهت از قدمهايى كه در راه معاش بايد بردارد فرومانده ، تمامى اينها زير پوشش « ابنالسبيل » از موارد بخش دوم خمس مىباشند . بنابراين اگر شخصى يتيم يا مسكين و يا ابن السبيل است تنها سهم خودش را دريافت مىكند ، و اگر دوگانه يا سهگانه است سهمش داراى دو يا سه بعد خواهد بود ، كه مثلًا يتيم تهى دستى كه ابن السبيل هم هست اولويَّت بيشترى نسبت بهديگران كه اينگونه نيستند دارد . و اينكه بهغلط شهرت عوامى يافته كه سيّد بىنياز هم همچون نيازمند مورد خمس است هيچگونه اصلى ندارد ، كه سيد نيازمند هم اگر بخواهد سيد بودن را شغل خود قرار دهد ، كه با امكان تهيهى معاشش تنها بهبهانهى سيد بودن تن بهكار ندهد ، چنان سيدى